Անշարժ գույքի շուկան կայունացման շեմին է
Անկման տեմպը դանդաղել է
Արմենակ Չատինյան
|
| Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայում անկայունությունը շարունակում է պահպանվել։ |
Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայում անկայունությունը, որը հիմնականում պայմանավորված է տնտեսական ճգնաժամով և սպասումներով, շարունակում է պահպանվել։ Դրա մասին է վկայում վերջին երեք ամսվա առուվաճառքի գործարքների դինամիկան։
Եթե հունիսին մայիսի նկատմամբ արձանագրվել է գործարքների շուրջ 40% աճ, ապա հուլիսին նախորդ ամսվա համեմատ գործարքների քանակը կրճատվել է շուրջ 7%-ով, իսկ օգոստոսին հուլիսի համեմատ՝ շուրջ 5%-ով։
Անշարժ գույքի շուկայում պահպանվող անկայունության մասին վկայում է նաև գների անկումը։
Օրինակ՝ Երևանում 2009թ. օգոստոսին բազմաբնակարան բնակելի շենքերի բնակարանների 1 քմ-ի շուկայական միջին գինը հուլիսի համեմատ նվազել է 0,9%-ով, իսկ հուլիսին գները նախորդ ամսվա համեմատ նվազել էին 1,5%-ով։
Համեմատելով Երևանի բազմաբնակարան բնակելի շենքերի բնակարանների 1 քմ մակերեսի միջին գները անցած տարվա նույն ամիսների հետ՝ կարող ենք արձանագրել, որ տեղի է ունենում գների նվազման տեմպերի դանդաղում։ Դա որոշակիորեն պայմանավորված է հուլիսի կեսից «Ազգային հիպոթեկային ընկերության» կողմից բանկերի հիպոթեկային վարկերի վերաֆինանսավորման գործընթացով։ Կենտրոնական բանկի ստեղծած այս հիմնադրամը աշխուժացրեց հիպոթեկային շուկան, ինչը նպաստեց պահանջարկի աճին։
Առավել հավանական է, որ առաջիկա մի քանի ամսվա ընթացքում բազմաբնակարան բնակելի շենքերում անշարժ գույքի գների անկումը կանգ կառնի, իսկ շուկայում իսկապես կձևավորվեն առաջարկով և պահանջարկով թելադրվող գներ։
Գների կայունացման վրա կազդի ինչպես պահանջարկի խթանումը հիպոթեկային վարկերի միջոցով, այնպես էլ առաջարկի խթանումը շինարարական կազմակերպություններին երաշխիքներ տրամադրելու միջոցով: Համեմատության համար նշենք, որ ԱՊՀ երկրների մայրաքաղաքներում գների ճշգրտումը եղել է ավելի մեծ։
Օրինակ՝ եթե սեպտեմբերին նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ Երևանում բնակարանների գները նվազել են 19%-ով, նախկին ԽՍՀՄ երկրների մայրաքաղաքներում գները նվազել են 21-42%-ի շրջանակներում։ Ամենամեծ ճշգրտումը եղել է Լատվիայի մայրաքաղաք Ռիգայում՝ 53%, և Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում՝ 42%։
Ի դեպ՝ Երևանում գների անկման տեմպերը դադաղել են նաև անհատական բնակելի տների շուկայում. 1 քմ-ի շուկայական միջին գինը 2009թ. հուլիսին հունիսի համեմատ նվազել է 2,8%-ով, իսկ օգոստոսին՝ հուլիսի համեմատ՝ 2,7%-ով: Անկման դեռևս բարձր տեմպերից կարելի է ենթադրել, որ անշարժ գույքի այս սեգմենտում գների կայունացումը շատ ավելի երկար ժամանակ կպահանջի:
Աղյուսակ. Բնակարանների միջին գները Երևանի համայնքներում (ՀՀ դրամով)
Համայնք
|
օգոստոս
2008թ.
|
օգոստոս
2009թ.
|
հուլիս
2009թ.
|
Կենտրոն
|
483,600
|
448,700
|
453,500
|
Արաբկիր
|
412,300
|
342,000
|
346,800
|
Քանաքեռ-Զեյթուն
|
308,400
|
264,900
|
268,300
|
Նոր-Նորք
|
278,100
|
214,200
|
217,500
|
Ավան
|
271,100
|
220,000
|
220,700
|
Էրեբունի
|
275,000
|
236,600
|
240,400
|
Շենգավիթ
|
284,500
|
227,600
|
232,300
|
Դավթաշեն
|
297,700
|
250,600
|
248,100
|
Աջափնյակ
|
278,000
|
227,200
|
230,400
|
Մալաթիա-Սեբաստիա
|
265,400
|
214,800
|
213,600
|
Նուբարաշեն
|
155,100
|
137,900
|
136,200
|
Միջինը Երևանում (բացի Նորք-Մարաշից)
|
300,800
|
253,100
|
255,300
|