Անշարժ գույքի շուկան կայունացման շեմին է
Անկման տեմպը դանդաղել է

Արմենակ Չատինյան

Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայում անկայունությունը շարունակում է պահպանվել։

Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայում անկայունությունը, որը հիմնականում պայմանավորված է տնտեսական ճգնաժամով և սպասումներով, շարունակում է պահպանվել։ Դրա մասին է վկայում վերջին երեք ամսվա առուվաճառքի գործարքների դինամիկան։

Եթե հունիսին մայիսի նկատմամբ արձանագրվել է գործարքների շուրջ 40% աճ, ապա հուլիսին նախորդ ամսվա համեմատ գործարքների քանակը կրճատվել է շուրջ 7%-ով, իսկ օգոստոսին հուլիսի համեմատ՝ շուրջ 5%-ով։

Անշարժ գույքի շուկայում պահպանվող անկայունության մասին վկայում է նաև գների անկումը։

Օրինակ՝ Երևանում 2009թ. օգոստոսին բազմաբնակարան բնակելի շենքերի բնակարանների 1 քմ-ի շուկայական միջին գինը հուլիսի համեմատ նվազել է 0,9%-ով, իսկ հուլիսին գները նախորդ ամսվա համեմատ նվազել էին 1,5%-ով։

Համեմատելով Երևանի բազմաբնակարան բնակելի շենքերի բնակարանների 1 քմ մակերեսի միջին գները անցած տարվա նույն ամիսների հետ՝ կարող ենք արձանագրել, որ տեղի է ունենում գների նվազման տեմպերի դանդաղում։ Դա որոշակիորեն պայմանավորված է հուլիսի կեսից «Ազգային հիպոթեկային ընկերության» կողմից բանկերի հիպոթեկային վարկերի վերաֆինանսավորման գործընթացով։ Կենտրոնական բանկի ստեղծած այս հիմնադրամը աշխուժացրեց հիպոթեկային շուկան, ինչը նպաստեց պահանջարկի աճին։

Առավել հավանական է, որ առաջիկա մի քանի ամսվա ընթացքում բազմաբնակարան բնակելի շենքերում անշարժ գույքի գների անկումը կանգ կառնի, իսկ շուկայում իսկապես կձևավորվեն առաջարկով և պահանջարկով թելադրվող գներ։

Գների կայունացման վրա կազդի ինչպես պահանջարկի խթանումը հիպոթեկային վարկերի միջոցով, այնպես էլ առաջարկի խթանումը շինարարական կազմակերպություններին երաշխիքներ տրամադրելու միջոցով: Համեմատության համար նշենք, որ ԱՊՀ երկրների մայրաքաղաքներում գների ճշգրտումը եղել է ավելի մեծ։

Օրինակ՝ եթե սեպտեմբերին նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ Երևանում բնակարանների գները նվազել են 19%-ով, նախկին ԽՍՀՄ երկրների մայրաքաղաքներում գները նվազել են 21-42%-ի շրջանակներում։ Ամենամեծ ճշգրտումը եղել է Լատվիայի մայրաքաղաք Ռիգայում՝ 53%, և Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում՝ 42%։

Ի դեպ՝ Երևանում գների անկման տեմպերը դադաղել են նաև անհատական բնակելի տների շուկայում. 1 քմ-ի շուկայական միջին գինը 2009թ. հուլիսին հունիսի համեմատ նվազել է 2,8%-ով, իսկ օգոստոսին՝ հուլիսի համեմատ՝ 2,7%-ով: Անկման դեռևս բարձր տեմպերից կարելի է ենթադրել, որ անշարժ գույքի այս սեգմենտում գների կայունացումը շատ ավելի երկար ժամանակ կպահանջի:

Աղյուսակ. Բնակարանների միջին գները Երևանի համայնքներում (ՀՀ դրամով)

Համայնք	օգոստոս 2008թ.	օգոստոս 2009թ.	հուլիս 2009թ.
Կենտրոն	483,600	448,700	453,500
Արաբկիր	412,300	342,000	346,800
Քանաքեռ-Զեյթուն	308,400	264,900	268,300
Նոր-Նորք	278,100	214,200	217,500
Ավան	271,100	220,000	220,700
Էրեբունի	275,000	236,600	240,400
Շենգավիթ	284,500	227,600	232,300
Դավթաշեն	297,700	250,600	248,100
Աջափնյակ	278,000	227,200	230,400
Մալաթիա-Սեբաստիա	265,400	214,800	213,600
Նուբարաշեն	155,100	137,900	136,200
Միջինը Երևանում (բացի Նորք-Մարաշից)	300,800	253,100	255,300