Այս տարվա ընթացքում կիրականացվի առաջին հայկական IPO-ն
Հարցազրույց NASDAQ OMX-ի հայաստանյան ռեգիոնալ կառավարիչ Յոհան Ֆրեդհոլմի հետ

NASDAQ OMX-ի հայաստանյան ռեգիոնալ կառավարիչ Յոհան Ֆրեդհոլմ։

- Արդեն մի քանի ամիս է, ինչ Հայաստանի ֆոնդային բորսան գործում է նոր օպերատորի կառավարմամբ: Ի՞նչ եք հասցրել անել այս ընթացքում, և ո՞ր փուլում են գտնվում աշխատանքները:

- Առաջին հերթին զբաղված էինք ARMEX-ը և Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիան OMX-ի կազմում ինտեգրելով, որից հետո, ինչպես գիտեք, NASDAQ-ը գնեց OMX-ը: Հետևաբար, մենք ողջ OMX-ը, ներառյալ՝ ARMEX-ը և Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիան, ինտեգրում էինք NASDAQ-ի կազմում:

Հայաստանում NASDAQ OMX-ի ծրագրերի և չափանիշների ինտեգրման ուղղությամբ մեծ աշխատանքներ են կատարվել: Տեղական շուկան մեծացնելու և զարգացնելու նպատակով նաև նոր ռազմավարություն էինք մշակում, որի նպատակն է IPO-ների բացահայտումը և բորսայում նոր ընկերությունների ցուցարկումը, ինչպես նաև բորսայի և դեպոզիտարիայի աշխատանքների կազմակերպումը, ենթակառուցվածքի ու տեխնոլոգիայի, փոխանակման գործընթացի և դեպոզիտարիայի բարելավումը:

Մենք կառավարության և ԿԲ-ի հետ համագործակցել ենք նաև շուկայի զարգացման համար ապրանքներ ստեղծելու նպատակով: Որպես օրինակ կարող եմ նշել կորպորատիվ կառավարման ապրանքները, որոնց բնագավառում առաջատար են էկոնոմիկայի նախարարությունը, ՎԶԵԲ-ը և ՄՖԿ-ն: Մենք նույնպես մասնակցում ենք այդ և այլ ապրանքների ոլորտում, որոնք կարևոր են կապիտալի ամբողջ շուկան զարգացնելու համար:

- Հայտնի է, որ առաջին հերթին անհրաժեշտ է կրթել ընդհանուր շուկան, որպեսզի մարդիկ հասկանան, որ պետք չէ սարսափել շուկա մտնելուց: Ինչպե՞ս եք պատրաստվում լուծել այս խնդիրը:

- Այո՛, պատրաստվում ենք համագործակցել այլ շահառուների՝ կառավարության, միջազգային կազմակերպությունների հետ, քանի որ բոլոր ուժերի համագործակցությունն անհրաժեշտ է հասարակությանն իրազեկելու համար: Կրթելու, կապիտալի շուկաների էությունը բացատրելու և հաշվետու լինելու համար լրատվամիջոցների կարիքը նույնպես զգացվում է:

- Հայաստանի բնակչությունը, ընդհանուր առմամբ, բանկային համակարգի և շուկայի նկատմամբ մեծ վստահություն չունի: Ձեր կարծիքով՝ որքա՞ն ժամանակ կպահանջվի ստեղծված իրավիճակը փոխելու համար:

- Իմ կարծիքով՝ առաջին հերթին դա կախված է գիտելիքից: Մարդիկ պետք է հասկանան, թե ինչպես է համակարգը գործում: Պետք է վստահություն սերմանել, պետք է ցույց տալ, որ շուկան լավ է գործում, որ հաստատություններին կարելի է վստահել: Վստահությունն այն է, ինչ կառուցում ես ժամանակի ընթացքում: Այն մեր ունեցած ամենակարևոր ակտիվն է: Հուսով եմ՝ մենք այս շուկա վստահություն ենք «բերում», սակայն պետք է այն կառուցենք նաև ժամանակի ընթացքում:

- Իրավական կամ ինստիտուցիոնալ ի՞նչ խնդիրներ եք տեսնում, որոնք խոչընդոտում են կամ կխոչընդոտեն արժեթղթերի շուկայի զարգացմանը, հետևաբար, Ձեր ղեկավարած կառույցի արդյունավետությանը:

- Ներկայումս կապիտալի շուկայի զարգացման համար որոշ օրենքներ բարենպաստ չեն, չնայած գիտեմ, որ կառավարությունը և ԿԲ-ն այդ օրենքների փոփոխման ուղղությամբ մեծ աշխատանք են կատարում: Մենք արժեթղթերի վերաբերյալ նոր ընդունված օրենք ունենք, և հավատացած եմ, որ աշխատանքը շարունակական է լինելու և՛ խնդիրների բացահայտման, և՛ օրենքը բարելավելու ուղղությամբ: Այսպիսով, դա գործընթաց է: Այժմ չեմ ցանկանում որևէ օրենք կամ աշխատանք մատնանշել: Կարծում եմ` այդ ուղղությամբ աշխատանք է տարվում, սակայն դրա համար որոշ ժամանակ կպահանջվի:

- Ինչպե՞ս եք գնահատում Հայաստանի կապիտալի շուկայի զարգացման հնարավորությունները: Ի՞նչ նախաձեռնություն են հանդես բերում հայկական ընկերությունները, և նախանշվո՞ւմ է արդեն առաջին հայկական IPO-ն իրականացնող ընկերությունը:

- Կապիտալի շուկան զարգացնելու հնարավորությունների նկատմամբ շատ դրական եմ տրամադրված: Եթե NASDAX OMX-ը բացասական ակնկալիքներ ունենար, ապա մենք այստեղ չէինք լինի: Ես նույնպես այստեղ IPO-ների ակտիվություն տեսնելու ակնկալիքներ ունեմ: IPO-ով հետաքրքրված ընկերությունների հետ արդեն քննարկումներ ենք անցկացնում:

Մենք պատրաստ ենք քննարկել, տեղեկացնել և օգնել IPO իրականացնել, բիզնեսը թափանցիկ դարձնել և ընկերությունների նկատմամբ մեր բորսայում ցուցարկվող կազմակերպություններին ներկայացված պահանջները կատարելու մեջ շահագրգիռ յուրաքանչյուր ընկերության:

- Կարո՞ղ եք նշել առաջին ընկերության անունը:

- Իրենց գործունեությունը քննարկելու կամ բացահայտելու որոշումը միշտ ընկերություններին է պատկանում: Մենք երբեք չենք քննարկում այն հարցը, թե ում հետ ենք բանակցություններ վարում կամ ինչ ենք անում:

- Մոտավորապես ե՞րբ կարելի է ակնկալել առաջին հայկական IPO-ն:

- Անկասկած, այս տարվա ընթացքում, և հուսով եմ՝ շատ սպասելու կարիք չի լինի:

Զրուցեցին Գևորգ Սահակյանը և Մարիամ Գևորգյանը
Business Class ամսագիր, N4, մայիս 2008